ÇEDES Aralık Ayı Öne Çıkan Etkinlikleri

1. Kış Mevsimi Doğa Gözlemleri

Aralık ayı, doğadaki değişimin en net şekilde gözlemlenebildiği bir dönemdir. Öğrenciler kar, yağmur, don olayları ve kuş göçleri gibi mevsimsel özellikleri takip ederek çevre bilincini geliştirir.

2. Yardımlaşma ve Dayanışma Etkinlikleri

Aralık, ÇEDES’in en çok önem verdiği değerlerden biri olan iyilik ve paylaşma temasının işlendiği aydır.

– İhtiyaç sahipleri için yardım kampanyaları

– Sınıf içi dayanışma çalışmaları

– “Bir İyilik Yap” günlükleri

Bu etkinlikler öğrencilere aktif sorumluluk bilinci kazandırır.

3. Hayvan Dostlarını Koruma Çalışmaları

Soğuk havalarda sokak hayvanlarını korumaya yönelik mama, su ve barınak hazırlama etkinlikleri Aralık ayının en çok uygulanan ÇEDES faaliyetlerindendir.

4. Değerler Eğitimi Atölyeleri

Öğrenciler şu konularda bilinçlendirilir:

– Merhamet

– Nezaket

– Sabır

– Sorumluluk

– Doğaya saygı

Bu atölyeler, akademik başarı kadar önemli olan karakter gelişimini destekler.

ÇEDES Aralık Ayının Amacı

Aralık ayındaki tüm ÇEDES etkinliklerinin temel amacı, öğrencilerin hem doğaya hem de insana karşı duyarlı bireyler olmasını sağlamaktır. Özellikle kış mevsiminin getirdiği zorlukları gözlemleyen öğrenciler, empati kurma ve toplumsal sorumluluk alma konusunda daha bilinçli hale gelir.

Sonuç:

ÇEDES Aralık ayı planı, doğayı koruma, yardımlaşma kültürünü yaşatma ve değerler eğitimini güçlendirme üzerine inşa edilmiş kapsamlı bir süreçtir. Aralık boyunca yapılan bu faaliyetler, öğrencilerin çevreye duyarlı, merhametli ve bilinçli bireyler olarak yetişmesine önemli katkılar sağlar.

Okulların düzenli olarak uygulayacağı ÇEDES etkinlikleri, hem eğitim ortamını zenginleştirir hem de öğrencilerin kişisel gelişiminde kalıcı etkiler bırakır.

ÇEDES ŞUBAT AYI EĞİTİCİ KILAVUZU İÇİN TIKLAYINIZ.

1. Neden Güvenlik Önlemleri Alırız?

·        Bazı mesleklerde insanlar tehlikeli maddelerle çalışır ve korunmak için özel ekipmanlar kullanır.

Doktorlar maske ve eldiven takar, itfaiyeciler ağır teçhizat kullanır, laboratuvar çalışanları koruyucu gözlük takar.

·        Maddelerin doğrudan teması cilde, göze veya solunum yoluna zarar verebilir.

·        Sadece kendi güvenliğimiz değil, bulunduğumuz ortamdaki herkesin güvenliği için kurallara uymak şarttır.

2. Temel Güvenlik Prensipleri

A. Ekipmansız Çalışma Yasaktır

·        Eldiven, gözlük, önlük veya maske gerekiyorsa mutlaka takılmalıdır.

·        "Ben dikkat ederim" yaklaşımı kazalara davetiyedir.

B. Maddelere Doğrudan Dokunma

·        Hiçbir maddeye çıplak elle temas edilmemelidir.

·        Maddeleri koklamaya çalışmak, yüzümüze yaklaştırmak veya masaya dökülen maddeleri elle temizlemek tehlikelidir.

C. Kulaktan Dolma Bilgiyle Hareket Etme

·        Maddelerin etkisini bilmeden karıştırmak büyük risk taşır.

·        Her işlem öğretmen veya uzman gözetiminde yapılmalıdır.

3. Sınıf İçinde Uyulması Gereken Güvenlik Kuralları

Aşağıdaki kurallar, sınıf içindeki deneylerde temel zorunluluktur:

·        Çalışma sırasında koşmamak, şakalaşmamak, birbirine çarpmamak.

·        Deney masasında düzeni korumak, gereksiz eşyaları kaldırmak.

·        Kullanılacak araç gereçleri temiz, sağlam ve uygun şekilde seçmek.

·        Kesici ve kırılabilir malzemeleri dikkatli kullanmak.

·        Isıtıcı veya sıcak maddelerle çalışırken yanma riskine karşı tedbir almak.

·        Kimyasal maddeleri öğretmen kontrolünde kullanmak.

·        Zararlı olabilecek maddelerle çalışırken gözlük ve eldiven takmak.

·        Sınıf içi deneylerde önlük giymek.

·        Kimyasal maddeleri kesinlikle tatmamak, ağza götürmemek.

·        Çalışma sonunda elleri mutlaka yıkamak ve kullanılan araç gereçleri temizlemek.

4. Güvenli Çalışmanın Mantığı

Bu kurallar sadece ezber olsun diye verilmez.

Amaç:

·        Kendi sağlığını korumak

·        Arkadaşlarının güvenliğini sağlamak

·        Maddelerle doğru, kontrollü ve bilinçli bir şekilde çalışmayı öğrenmek

Kazaların büyük bölümü dikkatsizlik, acelecilik ve umursamazlık nedeniyle olur. Kurallar zincirini kırdığın anda risk başlar.

1. Bilmediğimiz Maddelere Dokunmamalıyız

• Tanımadığımız maddelere dokunmak, koklamak ve tatmak tehlikelidir.
• Bazı maddeler zehirleyici, yakıcı veya tahriş edici olabilir.
• Böyle bir madde görünce uzak durmalı ve yetişkinlere haber vermeliyiz.

2. Doğada Karşılaştığımız Maddeler

• Bitkiler, mantarlar ve meyveler her zaman güvenli değildir.
• Kastamonu’da ormandan toplanan zehirli mantarları yiyen kişiler hastanelik olmuştur.
• Doğada gördüğümüz güzel görünümlü meyveler bile zehirli olabilir.
• Tanımadığımız meyveleri koparmamalı, yememeli ve eve götürmemeliyiz.

3. Evdeki Maddelerin Tehlikesi

• Temizlik ürünleri (çamaşır suyu, deterjan, lavabo açıcı vb.) yanlış kullanıldığında çok tehlikeli olabilir.
• Bu maddeleri karıştırmak zararlı gazlar oluşturur.
• Temizlik maddelerine dokunmak, koklamak veya yutmak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
• Bu ürünleri kendi başımıza kullanmamalıyız.

4. Bilmediğimiz Bir Madde Vücudumuza Değerse

• Elimize, gözümüze veya cildimize temas ederse hemen bol suyla yıkamalıyız.
• Ardından mutlaka bir yetişkine haber vermeliyiz.

5. Doğru Davranışlar

Aşağıdaki kurallar bizi tehlikelerden korur:

• Tanımadığımız hiçbir maddeye dokunmuyoruz, koklamıyoruz, tatmıyoruz.
• Tehlikeli olduğunu düşündüğümüz maddelerden uzak duruyoruz.
• Evdeki kimyasal ürünleri yalnız kullanmıyoruz.
• Bilinmeyen meyveleri ve mantarları yemiyoruz.
• Bir maddenin ne olduğunu bilmiyorsak yetişkinlere soruyoruz.
• Temas durumunda bol suyla hemen yıkıyoruz.

6. Sonuç

Bilmediğimiz maddelere karşı dikkatli olmak; hem evde hem doğada karşılaşabileceğimiz tehlikeleri önler. Düzenli ve bilinçli davranmak, sağlığımızı korumanın en önemli yollarından biridir.

MADDELERLE ÇALIŞIRKEN GÜVENLİK ÖNLEMLERİ ALALIM konusu için buraya tıklayın

Sıra Dışı Sabah Sürprizi

Ada o sabah gözlerini yeni açmıştı. Yatağından kalkarken yanındaki yastığa eli değdi. Yastık parmaklarının arasında kolayca bastırılınca Ada hafifçe gülümsedi.

Mutfağa geçtiğinde masanın üzerinde küçük bir paket duruyordu. Babası heyecanla:

— Aç bakalım, içinde bir sürpriz var, dedi.

Ada paketi açtı. İçinden parlak bir top çıktı. Topu avuçladığında hiç şekli değişmedi. Merak edip topu yere bıraktı; top hızla sekip geri geldi.

Paketten ikinci bir şey daha çıktı: Renkli bir hamur. Ada hamuru iki parmağının arasında sıktığında hamurun biçimi hemen değişti. Parmağının izi bile üzerinde kaldı.

Pakette son olarak ince, uzun bir çubuk vardı. Ada çubuğu salladığında hiç bükülmedi. Bir kere de yanlışlıkla masanın köşesine vurdu; ince bir ses çıkardı ama şekli yine değişmedi.

Ada, babasının hazırladığı sürprizlerin her birinin elinde farklı davrandığını görünce şaşırdı. İçinden,

“Bunların hepsi birbirinden farklı davranıyor…” diye geçirdi.

SORULAR

1) Ada yastığa dokununca ne hissetmiştir?

2) Topun elinde hiç değişmemesi ne anlatıyor olabilir?

3) Hamurun şeklinin kolayca değişmesi ne düşündürür?

4) Çubuğun hiç bükülmemesi neyi gösteriyor olabilir?

5) Yastık, top, hamur ve çubuğu kendi kelimelerinle sınıflandır.

6) Bu maddelerin neden farklı davrandığını açıklayın.

Madde Nedir?

Etrafımızda gördüğümüz, dokunabildiğimiz, koklayabildiğimiz, tadına bakabildiğimiz her şey maddedir.

-Kısacası yer kaplayan her şey maddedir.

•  Çevremizdeki tüm varlıklar maddedir.

•  Maddelerin kendilerine özgü özellikleri vardır.

•  Bu özellikler: renk, koku, tat, sertlik–yumuşaklık, pürüzlülük–pürüzsüzlük, esneklik, kırılganlık.

•  Maddeleri duyularımız ile tanırız (görme, dokunma, koklama, tatma).

•  Sert–yumuşak, kokulu–kokusuz gibi farkları dokunarak ve koklayarak anlarız.

•  Görsellerdeki maddelerin sert mi yumuşak mı olduğu dokunma duyusu ile anlaşılır.

1. Renk:

Bir maddenin hangi renkte olduğunu gösterir.

Örnek: Elma kırmızı olabilir, limon sarıdır.

2. Koku:

Bir maddenin kokup kokmadığını ve nasıl koktuğunu belirtir.

Örnek: Portakal hoş kokar, bazı maddeler kokusuzdur.

3. Tat:

Bir maddenin ağızda oluşturduğu duyudur.

Örnek: Limon ekşi, çilek tatlıdır.

Not: Sadece yenilebilen maddelerde kullanılır.

4. Sertlik – Yumuşaklık:

Bir maddeye parmakla bastırıldığında nasıl davrandığını gösterir.

Sert madde: Şekli kolay değişmez. (Örnek: Taş, metal kaşık)

Yumuşak madde: Kolay şekil değiştirir. (Örnek: Sünger, pamuk)

5. Pürüzlü – Pürüzsüz:

Maddenin yüzeyine dokunulduğunda nasıl hissettirdiğini anlatır.

Pürüzlü: Yüzeyinde çıkıntılar vardır. (Örnek: Zımpara, taş)

Pürüzsüz: Yüzeyi kaygan ve düzdür. (Örnek: Cam, misket)

6. Esneklik:

Bir maddenin çekildiğinde uzayıp bırakılınca eski hâline dönmesidir.

Örnek: Lastik, kurdele, balon

7. Kırılganlık:

Bir maddenin darbe aldığında kırılıp parçalanmasıdır.

Örnek: Cam bardağın düşüp kırılması                         

8. Şekil Değiştirme:

Bazı maddeler bastırılınca biçim değiştirir.

Örnek: Hamur, sünger

Bazıları ise hiç şekil değiştirmez.

Örnek: Taş, kaşık

9. Sıvı – Katı Olma:

Bir maddenin akıp akmadığını veya şeklini koruyup korumadığını gösterir.

Sıvı: Bulunduğu kabın şeklini alır. (Örnek: Su, süt)

Katı: Kendi şeklini korur. (Örnek: Bardak, elma, taş)

 'BİLMEDİĞİMİZ MADDELERE KARŞI DİKKATLİ OLALIM.' konusu için buraya tıklayın.

KISA ÖZET – MADDEYİ NİTELEYEN ÖZELLİKLER

• Maddelerin önemli özellikleri şunlardır:

 - Esneklik

 - Sertlik – Yumuşaklık

 - Pürüzlülük – Pürüzsüzlük

 - Kırılganlık

- Renk

- Koku

- Tat

• Esnek maddeler:

 - Çekince uzar, bırakınca eski hâline döner.

 - Örnek: Lastik, bazı ipler, esnek kumaşlar.

• Sert maddeler:

 - Şekli kolay değişmez.

 - Örnek: Taş, metal, sert plastikler.

• Pürüzlü maddeler:

 - Yüzeyinde çıkıntılar, girintiler vardır.

 - Parmakla dokununca pütürler hissedilir.

 - Örnek: Ağaç kabuğu, zımpara, bazı taşlar.

• Pürüzsüz maddeler:

 - Yüzeyi kaygan ve düzdür.

 - Örnek: Cam, seramik tabak, porselen.

• Kırılgan maddeler:

 - Darbe alınca kolay kırılırlar.

 - Örnek: Cam eşyalar, ince porselenler.

• Esnek olmayan maddeler:

 - Çekildiğinde uzamaz, bükülmez.

 - Örnek: Taş, metal çay kaşığı.

• ÖZET:

 - Tat, sertlik, yumuşaklık, esneklik, pürüzlülük ve kırılganlık maddeleri tanımamızı sağlar.

 - Bu özellikleri duyularımızla fark ederiz (dokunma, tatma, görme).

BİLMEDİĞİMİZ MADDELERE KARŞI DİKKATLİ OLALIM KONUSU İÇİN TIKLAYINIZ.

“ÇEDES”, Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum projesinin kısaltmasıdır.

Bu proje; Millî Eğitim Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığı iş birliğiyle yürütülüyor. Amacı, öğrencilere değerler eğitimi vermek, çevreye karşı duyarlılık kazandırmak ve sosyal–kültürel etkinliklerle gençlerin gelişimine katkıda bulunmaktır.

Projenin temel hedefleri:

·        Öğrencilere ahlaki, kültürel ve sosyal değerler kazandırmak,

·        Çevreye ve topluma karşı duyarlılığı artırmak,

·        Gençleri kültürel, sanatsal ve sportif faaliyetlerle desteklemek,

·        Okul–aile–çevre iş birliğini güçlendirmek.

ÇEDES kapsamında okullarda değerler kulüpleri, çevre temizlik etkinlikleri, fidan dikimleri, sosyal sorumluluk projeleri ve cami–gençlik merkezi–okul üçgeninde çeşitli faaliyetler düzenleniyor.

ÇEDES KASIM AYI EĞİTİCİ KILAVUZU İÇİN TIKLAYINIZ

ÇEDES ARALIK AYI EĞİTİCİ KILAVUZU İÇİN TIKLAYINIZ

ÇEDES ŞUBAT AYI EĞİTİCİ KILAVUZU İÇİN TIKLAYINIZ.